De toepassing van brandstofcellen in auto’s staat het meest in de publieke belangstelling. Maar in het verleden zijn brandstofcel voertuigen al toegepast in het verkeer, dan spreek ik over brandstofcelbussen.
Het begin
Op 20 maart 2001 is in Amsterdam een demonstratieproject met 30 brandstofcelbussen van start gegaan. De aanwezige Europese autobusbedrijven bevestigde er hun deelname aan de praktische tests en ze ondertekenden elk een contract om drie Mercedes-Benz Citaro-stadsbussen met brandstofcellen aan te kopen. De eerste bussen met die stille en schone aandrijftechnologie werden eind 2002 en in de loop van 2003 geleverd. Het was de eerste beperkte reeks brandstofcelvoertuigen die wereldwijd op de markt kwam. De Citaro’s met brandstofcellen werden ingezet in Amsterdam (Nederland), Barcelona (Spanje), Hamburg (Duitsland), Londen (Groot-Brittannië), Luxemburg, Porto (Portugal), Stockholm (Zweden), Stuttgart (Duitsland) en Reykjavik (IJsland). De Mercedes-Benz Citaro-stadsbussen met lage vloer en brandstofcelaandrijving werden gebouwd door EvoBus GmbH. De versie met het stuur aan de linkerkant kostte ongeveer 1,25 miljoen € per stuk. In die prijs is een uitgebreid servicepakket voor twee jaar inbegrepen. Tijdens die periode konden de partners hun ervaringen en technische bevindingen in verband met het gebruik van de bus en de waterstofinfrastructuur uitwisselen en evalueren. Die informatie werdt vervolgens gebruikt om de brandstofceltechnologie en de infrastructuur verder uit te bouwen, ook met het oog op de serieproductie ervan.
Afhankelijk van de gebruiksomstandigheden heeft de Citaro met brandstofcelaandrijving een rijbereik van 200 à 250 kilometer, en stoot water uit in plaats van verbrande gassen. De twaalf meter lange, niet-gelede lagevloerbus biedt plaats aan maximaal 70 inzittenden, afhankelijk van de inrichting waarvoor de klant gekozen heeft. De drie deuren staan garant voor een vlotte in- en uitstap. De topsnelheid van de bus bedraagt ongeveer 80 kilometer per uur. De meer dan 200 kW sterke brandstofcel, die ontwikkeld en geproduceerd werd door DaimlerChrysler-dochter Xcellsis, en de tanks waarin de gecomprimeerde waterstof met een druk van 350 bar wordt opgeslagen, zijn op het dak van de Citaro gemonteerd. De elektrische motor, de transmissie, de aandrijfas en de mechanische achteras zitten achteraan in de bus.
Belgisch Prototype
In België bouwde Van Hool een prototype voor een brandstofcelbus, in samenwerking met verschillende industriële partners en de Vlaamse Overheid. Hiervoor nam de busfabrikant het driedeursmodel NewA330 als basis. De bus werd uitgerust met een tweede achteras, en is langer dan een gewone standaardbus (13,2 meter in plaats van 12 meter). Hij blijft echter bijzonder wendbaar, dankzij de meesturende tweede as. De bus is fluisterstil omdat er geen bewegende delen aanwezig zijn in de aandrijving. Het prototype kreeg de naam NewA 330FC (=FuelCell), en gebruikt de energie van een brandstofcel die met waterstof gevoed wordt als aandrijving. Er heeft geen verbrandingsproces plaats, waardoor er geen enkele schadelijke stof wordt uitgestoten. Het enige wat de bus uitstoot is waterdamp. Omdat de cel niet genoeg vermogen kan leveren voor het optrekken wordt ze bijgestaan door elektriciteit uit batterijen. Bij het afremmen wordt de remenergie gerecupereerd om de batterij terug op te laden. Voor het testen van de “waterstofbus” werd beroep gedaan op de Vlaamse Vervoersmaatschappij De Lijn.
Inzettingen
Tussen 14 december 2003 en 12 januari 2008 reden de drie Amsterdamse brandstofcelbussen van het type Mercedes-Benz Citaro (001–003) op de lijnen 35 en 38 in Amsterdam-Noord.
Vanaf 18 juni 2007 werd het voertuig tussen Antwerpen en Lier ingezet. Tijdens deze eerste proefperiode bleek het model nog vele problemen te vertonen. Zo opteerde men na enige tijd onder andere voor een ander merk batterij, aangezien de eerste batterijen te zwak bleken en te veel defecten veroorzaakten.
Vanaf 3 maart 2008 wordt de bus ingezet tussen Sint-Niklaas en Dendermonde, vermoedelijk tot eind april. Het voertuig heeft een vaste dienst op lijn 91, en moet nog dagelijks naar de Van Hool-fabriek te Lier voor opvolging en om waterstof te tanken. Intussen zijn er verschillende persvoorstellingen, en de bus zal nog op verscheidene plaatsen proef lopen. Diverse vervoersbedrijven toonden reeds interesse voor het model. Het zal echter nog wel een tijd duren eer men in serie kan beginnen produceren, al is men wel overtuigd van de haalbaarheid van serieproductie, eens het model volledig op punt staat.
Van begin 2012 tot en met eind 2014 werd bij het vervoerbedrijf GVB wederom een proef genomen waarbij een tweetal gelede van het type Philias waterstofbussen (007 en 008) op lijn 22 werden ingezet.
Qbuzz start in 2017 een proef in Drenthe en Groningen met twee volledig elektrisch bussen (met accu) en twee waterstofbussen.
Busbedrijf Hermes, een dochterbedrijf van Connexxion startte in mei 2017 in Eindhoven een proef met twee waterstofbussen. Het gaat hierbij om de Amsterdamse bussen 007 en 008.
Vanaf eind 2019 zullen in Groningen en Drenthe onder vervoerbedrijf Qbuzz 159 batterij-elektrische en 22 waterstof-elektrische bussen gaan rijden.[3] Nergens anders in Nederland zullen zoveel waterstofbussen rijden.
Toekomst
Men is nu al een kleine 20 jaar aan het testen met brandstofcel en elektrische bussen als alternatief voor de dieselbussen in de steden.En dit onderzoek werpt zijn vruchten af want tegen het jaar 2025 hoopt men alle nieuwe bussen en in 2030 alle bussen die in Nederlandse steden ingezet worden te laten rijden op elektriciteit en waterstof. Voor België tonen nog altijd veel bedrijven interesse in waterstofbussen, maar men is momenteel aan het experimenteren met diesel-hybride en elektrische bussen. Ik denk dat de Belgische infrastructuur nog niet klaar is voor waterstofbussen.
QUIZ
https://www.zzish.com/student/code/ Code = hhq8575
Bronnen : https://nl.wikipedia.org/wiki/Brandstofcelbus https://media.mercedes-benz.be/eerste-brandstofcelbussen-ter-wereld-verkocht/ https://autovandaag.nl/autonieuws/1315/feestelijke-afsluiting-vier-jaar-brandstofcelbus-a/ https://mrdh.nl/nieuws/ret-bestelt-twee-nieuwe-waterstofbussen
Jan Gielens PBAU 3.4 KDG Hoboken
Brandstofcel groep 7 